آشنايي با مهندسي ارزش
مهندسی ارزش چیست؟
مهرداد ركنی نژاد
مهندسی ارزش، تلاشی است سازمان یافته كه با هدف بررسی و تحلیل تمام فعالیتهای یك طرح، از زمان شكلگیری تفكر اولیه تا مرحله طراحی و اجرا و سپس راه اندازی و بهره برداری انجام می شود و به عنوان یكی از كارآمدترین و مهم ترین روشهای اقتصادی در عرصه فعالیتهای مهندسی، شناخته شده است. مهندسی ارزش در چهارچوب مدیریت پروژه، ضمن اینكه به تمام اجزای طرح توجه می كند، هیچ بخشی از كار را قطعی و مسلم نمی داند. هدف مهندسی ارزش، زمان كمتر برای رسیدن به مرحله بهره برداری بدون افزودن بر هزینه ها یا كاستن از كیفیت كار است.
افزایش پیوسته هزینه های اجرایی و توسعه روز افزون فن آوری، حذف آن بخش از
هزینه ها را كه نقشی در ارتقای كیفیت ندارند و از لحاظ اجرایی نیز غیر
ضروری می باشند، الزامی ساخته است. به كارگیری مهندسی ارزش در پروژه های
اجرایی با توجه به پیچیدگی كارها به ویژه در طرحهای بزرگ اجرایی، می تواند
به ابزار بی چون و چرای مدیریت در كنترل هزینه ها تبدیل شود. هدف این روش،
از میان برداشتن یا اصلاح هر چیزی است كه موجب تحمیل هزینه های غیر ضروری
می شود، بدون آنكه آسیبی به كاركردهای اصلی و اساسی طرح وارد آید. مهندسی
ارزش، مجموعه ای متشكل از چندین روش فنی است كه با بازنگری و تحلیل اجزای
كار، قادر خواهد بود، اجرای كامل طرح را با كمترین هزینه و زمان تحقق بخشد.
هزینه طرح در این مقوله نه فقط هزینه های طراحی و اجرا بلكه هزینه های
مالكیت شامل بهره برداری، تعمیر و نگهداری و هزینه های مصرف در سراسر دوره
عمر مفید طرح را نیز شامل می شود.
روشهای مهندسی ارزش می تواند موجب اصلاح و ارتقای كیفیت فرایندهای تولید
صنعتی و انجام طراحی های جدید در هر مرحله از یك پروژه اجرایی گردد. برخلاف
آنچه كه در صنایع تولیدی مرسوم است و می توان یك روش اصلاحی را همواره در
مراحل بعدی تولید یك محصول خاص نیز اجرا كرد، در پروژه های ساختمانی كه هر
سازه دارای شرایط ویژه ای است، حدود به كارگیری یك روش اصلاحی مهندسی ارزش،
محدود به همان پروژه است گذشته از این، امكانات صرفه جویی در هزینه های یك
پروژه اجرایی نیز در مراحل مختلف آن تفاوتهای بسیار پیدا می كند. با آنكه
روش مهندسی ارزش را می توان در تمام مراحل یك پروژه اجرایی به كارگرفت،
بیشترین مزایای آن زمانی حاصل می شود كه در نخستین مراحل برنامه ریزی و
طراحی به كار گرفته شود. نوآوری و جنبه های كاربردی مهندسی ارزش، این روش
را از روشهای سنتی و متعارف كاهش هزینه ها، متمایز می گرداند.
روشهای سنتی كاهش هزینه ها، عموماً از تجربیات گذشته، نگرشها و عاداتی
كه جنبه تكرار به خود گرفته است، تبعیت می كند و اثری از خلاقیت در آنها
دیده نمی شود. مهندسی ارزش برعكس، گردآوری اطلاعات، شناسایی عرصه های مشكل
دار، پیشنهاد و تدوین روشها و طرحهای ابتكاری، پرورش اندیشه های نو و تلفیق
همه جانبه دیدگاههایی را كه قرار است توصیه شود، مطرح می سازد.
از سال ۱۹۶۱ كه لارنس مایلزدر كتاب روش های فنی تحلیل و مهندسی ارزش ً
،تحلیل ارزش را همچون دیدگاهی خلاق و سازمان یافته در جهت شناسایی و حذف
هزینه های غیر ضروری ، تعریف كرد تا سال ۱۹۹۵ كه ساكسنا و كریشنان كتاب ً
مهندسی ارز ش در مدیریت پروژه ً را منتشر نمودند ، مهندسی ارزش به صورت یك
روش فنی پذیرفته شده در فعالیتهای طراحی و اجرایی در بیشتر كشورها تثبیت
گردید و رسمیت یافت ، به طوری كه بسیاری از دست اندركاران عرصه های اجرایی
به ویژه طراحان ، پیمانكاران و كارفرمایان با مفاهیم و روش های فنی مهندسی
ارزش آشنا شدند .
سیر تاریخی مهندسی ارزش (۱):
تحلیل ارزش به صورت یك روش فنی ویژه ، در سال های پس از جنگ جهانی دوم صورت
گرفت . كار طراحی و تدوین این روش به دستور هری ارلیكر معاون فنی بخش خرید
های شركت جنرال الكتریك آغاز شد . وی معتقد بود كه برخی از مواد ومصالح
وطرحهای جایگزین، كه به طور ضروری و به علت كمبود های زمان جنگ به كار
گرفته می شدند دارای عملكرد بهتر با هزینه كمتر هستند . به دستور او در
داخل شركت و به منظور ارتقای كارایی تولید از طریق تامین مواد ، مصالح
وروشهای جایگزین برای مواد و مصالح پرهزینه ، كوشش همهجانبه ای به عمل آمد
. در سال ۱۹۴۷ این وظیفه برعهده لارنس مایلز مهندس ارشد شركت
جنرالالكتریك نهاده شد . مایلز در مورد روش ها و فنون موجود به پژوهش
پرداخت و از برخی روشهای مرسوم به صورت تلفیقی با روش مرحله به مرحله خویش
برای تحلیل ارزش بهره گرفت . مایلز كه مبتكر و بنیانگذار مهندسی ارزش
بهشمار می رود ، یك روش رسمی رابه اجرا درآورد كه در جریان آن چندین گروه
از كاركنان شركت ، عملكرد محصولات تولیدی شركت جنرال الكتریك را بررسی
میكردند . آنان به اتكای روشهای خلاق گروهی و بدون افت كارایی محصول ،
تغییراتی در محصولات شركت بوجو د آوردند و هزینه های تولید را كاهش دادند.
روش تحلیل ارزش به عنوان یك استاندارد در شركت جنرال الكتریك پذیرفته شد و
به تدریج شركتهای دیگر و برخی سازمان های دولتی نیز این رو ش جدید را به
عنوان ابزاری برای كاستن از هزینههای خود به كار بستند . این روش جدید ،
همان مهندسی ارزش بود . با آنكه اغلب روشهای به كار گرفته شده در آن روزها
تازگی نداشت ، بهره گیری از فلسفه نگرش عملكردی و كاری نو بود .
در سال ۱۹۵۴ دفتر كشتی سازی نیروی دریایی ، در سال ۱۹۵۶ ستاد مهندسی ارتش و
در سال ۱۹۶۱ نیروی هوایی آمریكا به دنبال به كارگیری تحلیل ارزش و نتیجه
بخش واقع شدن این روش در تقلیل هزینه ها ، به امكانات و تواناییهای بالقوه
آن علاقمند شدند . عنوان ً تحلیل ارزش ً در این مرحله و به منظور تاكید بر
جنبههای مهندسی به ً مهندسی ارزش ً تغییر یافت . در سال ۱۹۶۲ مك نامارا
وزیر دفاع آمریكا ، حیثیت و اعتبار خود را بر كارگیری مهندسی ارزش متكی
ساخت . مهندسی ارزش عنصر اصلی حركت در جهت كاهش هزینههای دفاعی آمریكا شد .
مك نامارا حركتی بزرگ در طراحی و اجرای سیستم های برنامه ریزی متكی بر
شبكه- review tchnique -pert program evaluation and (روشهای فنی ارزشیابی و
بازنگری برنامه) وcpm– critical path method – (روش مسیر بحرانی) ایجاد
كرد و دستور داد تا این روشها در تمام برنامهریزیها و طراحیهای وزارت دفاع
استفاده شود.
پیش از آغاز استفاده از مهندسی ارزش در آئین نامه تداركات نیروهای مسلح
آمریكا، كاربرد آن در عرصه ساختمان و كارهای اجرایی بسیار اندك و اتفاقی
بود. ستاد مهندسی ارتش آمریكا درنخستین دهه كاربرد مهندسی ارزش حدود ۲۰۰
میلیون دلار صرفه جویی كرد، كه بخش عمده این صرفه جویی نیز نتیجه ارزیابی
دوباره پروژه های اصلی توسط خود این ستاد بوده است. در همان دوره بیش از
۲۲۰۰ پیمانكار برای كاستن از هزینه ها به كمك مهندسی ارزش، پیشنهادهایی
ارائه كردند كه از آن میان ۱۴۰۰ پیشنهاد پذیرفته شد و معادل ۷ میلیون دلار
صرفه جویی گردید.
صنعت ساختمان تا سال ۱۹۷۲ به طور كلی، فقط تا حدودی به مهندسی ارزش ابراز
علاقه كرده بود. در سال ۱۹۷۲ دوازدهمین كنفرانس سالانه ً انجمن آمریكایی
مهندسان ارزش ً (Sive ) بر به كارگیری تحلیل ارزش در صنعت ساختمان تأكید
كرد. در سیزدهمین كنفرانس كه در شیكاگو برگزار شد، بیش از نیمی از حاضران
را معماران، مهندسان و پیمانكاران تشكیل می دادند. انجمن زمین شناسی آمریكا
در مارس ۱۹۷۲، اعلام كرد كه شرایط مربوط به مهندسی ارزش در اغلب
قراردادهای معماری، مهندسی و مدیریت اجرا، گنجانده شده است. در سال ۱۹۷۴ به
دعوت انجمن زمین شناسی آمریكا ً شورای سراسری مدیریت ارزش ً به منظور
توسعه و هماهنگ سازی كوششهای مربوط به مهندسی ارزش، تأسیس شد.
تعاریف و توصیف های مرتبط با مهندسی ارزش:
• مهندسی ارزش را بازنگری خلاق و سازمان یافته ارزش ها (Value) و هزینه
ها (Cost) به منظور بیشینهكردن شاخص ارزش (Function / Cost ) تعریف
نمودهاند.
• هدف مهندسی ارزش از میان برداشتن یا اصلاح هر عاملی است كه موجب تحمیل
هزینه های غیرضروری میشود، بی آنكه آسیبی به كاركردهای اصلی و اساسی
سیستم وارد آید. دستور كار مهندسی ارزش، بهبود مداوم طراحی و اجرا است.
• مهندسی ارزش صرفا برنامه ای برای كاهش هزینه ها نیست، بلكه روشی برای
حداكثر نمودن ارزش طرح ها میباشد، زیرا در بعضی موارد، كارفرما خواستار
سهولت بهره برداری و كاهش هزینه ها به قیمت افزایش هزینه های مطالعاتی،
طراحی و ساخت است.
• مهندسی ارزش با بررسی دقیق كاركرد اجزا و یافتن روش های جدیدتر و بهتر، به انجام دادن بهتر كارها كمك میكند.
• مهندسی ارزش تكنیكی مؤثر برای كاهش هزینه ها، افزایش سودآوری و
بهرهوری، بهبود كیفیت بدون كاستن از جاذبه های ظاهری و جلوگیری از تاثیر
سوء بر محیط زیست است.
• مهندسی ارزش به كارفرما اطمینان میدهد كه پروژهها میتوانند با بازدهی بیشتر انجام شوند.
• روش های مهندسی ارزش میتواند موجب اصلاح و ارتقاء كیفیت محصولات یا روش
ها یا فرآیندهای تولید و انجام طراحی های جدید در هر مرحله از مراحل اجرایی
یك پروژه شود.
• مهندسی ارزش یا تحلیل ارزش یك تكنولوژی مدیریتی است كه در پی برقراری
توازن عملی میان هزینه، قابلیت اطمینان و عملكرد در یك محصول/خدمت، پروژه،
فرآیند یا اجزای هر یك از آنها است.
توصیه های مهندسی ارزش :
- هزینه های تمام طول عمر پروژه را مد نظر قرار دهید نه فقط مقاطعی از آن را.
- شاخص ارزش (كاركرد به هزینه) سیستم یا زیرسیستم مورد نظر را بالا ببرید.
- تاثیر هر پیشنهاد مهندسی ارزش را در صورت جوابگوئی به عملكرد از نقطه نظر زمان، هزینه و كیفیت تحلیل نموده و گزارش كنید.
- در برنامه های مهندسی ارزش، نیازهای تصریح شده، تلویحی و تكوینی را مورد توجه قرار دهید.
- برای خلاقیت ذهنی طرف های ذیربط و ذینفع احترام قائل شوید و برای بروز آن، فضای مناسب ایجاد كنید.
- رای نهایی از آن كارفرما است، آن را بپذیرید.
- مهندسی ارزش می تواند حلال مشكلات باشد، به شرط آنكه از طریق نظام طراحی،
منسجم و تحت كنترل باشد و با مستندات شفاف و یكپارچهای پشتیبانی شود.
- بكارگیری مهندسی ارزش با استفاده از تحلیل كاركرد عوامل و محصولات معمولا
توسط یك گروه آموزش دیده و متخصص به نام گروه مهندسی ارزش صورت میگیرد.
- گروه مهندسی ارزش مستقل از گروه طراحی است.
- متخصصین مهندسی ارزش در زمینه تحلیل پروژهها از دیدگاه هزینه / كاركرد آموزش دیدهاند.
- گروه مهندسی ارزش با استفاده از دیدگاه هزینه / كاركرد به دنبال گزینه
های طراحی هستند كه واجد بهبود در زمینه عملكرد، هزینه های ساخت و برپایی و
هزینه های طول عمر پروژه باشند.
- گروه مهندسی ارزش، همچنین نقطه نظرات خود را در زمینه بهبود روش های
ساخت یا زمانبندی اجرا، كه بر بهینه سازی بهره برداری و تعمیر و نگهداری
مؤثر است به كارفرما ارائه میكند.
سیر تاریخی مهندسی ارزش(۲):
چهاردهمین اجلاس ً انجمن آمریكایی مهندسان ارزش ً كه در سال ۱۹۷۳ به تشریح
دستاوردهای مهندسی ارزش پرداخت، مشخص نمود كه به ازای هر یك دلار سرمایه
گذاری برای اجرای مهندسی ارزش چیزی حدود ۵۳/۴ دلار صرفه جویی در هزینه های
اجرایی بدست آمده است، به نحوی كه از زمان به كارگیری مهندسی ارزش در
آمریكا تا سال ۱۹۷۳ معادل ۸/۱ میلیارد دلار صرفه جویی شده است. این صرفه
جویی تا سال ۱۹۸۹ به بیش از ۳/۴ میلیارد دلار افزایش یافته است. بازده
مهندسی ارزش از سال ۱۹۷۳ تا سال ۱۹۹۵ برای هر یك دلار هزینه سرمایه گذاری
شده، مبلغی حدود ۱۵ تا ۳۰ دلار بوده است.
آنچه از تجربیات اجرای مهندسی ارزش تا كنون حاصل شده است، كشف و
تدوین برخی مفاهیم و اصول بنیادی است كه اساس رشد و تكامل روشهای مهندسی
ارزش قرار گرفته است. این اصول بنیادی عبارتند از:
۱- بهره گیری از كارشناسان چند تخصصی برای اعمال تغییرات.
۲- تكمیل تدریجی تغییرات از طریق مطالعه و بررسی عینی كار.
۳- بهره گیری از یك منطق اساسی برای طرح پرسش ها.
۴- برنامه ریزی انجام كار.
در طی چندین سال، روشهای فنی مهندسی ارزش همانند عرصه های به كارگیری آن،
گسترش پیدا كرد. امروزه تحلیل یا مهندسی ارزش، رشته ای شناخته شده برای
ارتقای ارزش تولیدات یا خدمات به شمار می رود.
فرآیند مهندسی ارزش، فرآیندی منطقی و ساختار یافته است كه در آن از یك گروه كارشناس چند تخصصی برای هدفهای زیر استفاده می شود:
۱- انتخاب پروژه یا محصول مناسب برای تحلیل با توجه به زمان صرف شده برای مطالعه.
۲- مشخص كردن و اندازه گیری كردن ارزش جاری یك پروژه و محصول یا اجزای
تشكیل دهنده آن با توجه به عملكردهایی كه نیازها، هدفها و خواستهای یك
پروژه را برآورد می سازد.
۳- تدوین و ارزیابی گزینه های جدید برای تخمین یا ارتقای كیفیت بخشهای وابسته با هزینه كمتر.
۴- انطباق گزینه جدید با بهترین راه عملی كردن آن.
گروه مهندسی ارزش از طراحان، پیمانكاران، تحلیل گران ارزش و كارفرمای یك
پروژه اجرایی تشكیل می شود. این گروه گرچه در كنار یكدیگر و در پروژه ای
واحد كار نمی كنند اما از لحاظ موضوع به یكدیگر مربوط بوده و با زمینه های
تخصصی مجموعه نیز آشنایی دارند.
نقش گروه طراحی در به كارگیری موفقیت آمیز تحلیل ارزش، بسیار مهم است، زیرا
بیشتر دست اندركاران عرصه اجرایی بطور كامل به توانایی مهندسی ارزش پی
نبرده اند و به بهره گیری عملی از روشهای فنی این تحلیل نپرداخته اند.
تحلیل گر ارزش باید راههای متعادل سازی گروه را دریابد و با آنان همفكری و
همدلی كند تا اعضای مجموعه به تفكر مهندسی ارزش نزدیك شوند. تحلیل گر ارزش
باید با فراهم آوردن فرصت لازم برای یكایك افراد مجموعه، امكان ارائه
دیدگاههای آنان را میسر سازد تا افراد بدون نگرانی از اینكه ممكن است اظهار
نظر آنها چندان فنی و عملی نباشد، دیدگاههای خود را مطرح نمایند. گاهی
بهترین و ارزان ترین راه حل ها از پیشنهادها و دیدگاههایی كه به نظر كم
ارزش و سطحی می آیند، حاصل می شود.
عملكرد مهندسی ارزش:
آنچه از تجربیات اجرای مهندسی ارزش تا كنون حاصل شده است، كشف و تدوین برخی
مفاهیم و اصول بنیادی است كه اساس رشد و تكامل روشهای مهندسی ارزش قرار
گرفته است. این اصول بنیادی عبارتند از:
۱- بهره گیری از كارشناسان چند تخصصی برای اعمال تغییرات.
۲- تكمیل تدریجی تغییرات از طریق مطالعه و بررسی عینی كار.
۳- بهره گیری از یك منطق اساسی برای طرح پرسش ها.
۴- برنامه ریزی انجام كار.
در طی چندین سال، روشهای فنی مهندسی ارزش همانند عرصه های به كارگیری آن،
گسترش پیدا كرد. امروزه تحلیل یا مهندسی ارزش، رشته ای شناخته شده برای
ارتقای ارزش تولیدات یا خدمات به شمار می رود.
فرآیند مهندسی ارزش، فرآیندی منطقی و ساختار یافته است كه در آن از یك گروه كارشناس چند تخصصی برای هدفهای زیر استفاده می شود:
۱- انتخاب پروژه یا محصول مناسب برای تحلیل با توجه به زمان صرف شده برای مطالعه.
۲- مشخص كردن و اندازه گیری كردن ارزش جاری یك پروژه و محصول یا اجزای
تشكیل دهنده آن با توجه به عملكردهایی كه نیازها، هدفها و خواستهای یك
پروژه را برآورد می سازد.
۳- تدوین و ارزیابی گزینه های جدید برای تخمین یا ارتقای كیفیت بخشهای وابسته با هزینه كمتر.
۴- انطباق گزینه جدید با بهترین راه عملی كردن آن.
گروه مهندسی ارزش از طراحان، پیمانكاران، تحلیل گران ارزش و كارفرمای یك
پروژه اجرایی تشكیل می شود. این گروه گرچه در كنار یكدیگر و در پروژه ای
واحد كار نمی كنند اما از لحاظ موضوع به یكدیگر مربوط بوده و با زمینه های
تخصصی مجموعه نیز آشنایی دارند.
نقش گروه طراحی در به كارگیری موفقیت آمیز تحلیل ارزش، بسیار مهم است، زیرا
بیشتر دست اندركاران عرصه اجرایی بطور كامل به توانایی مهندسی ارزش پی
نبرده اند و به بهره گیری عملی از روشهای فنی این تحلیل نپرداخته اند.
تحلیل گر ارزش باید راههای متعادل سازی گروه را دریابد و با آنان همفكری و
همدلی كند تا اعضای مجموعه به تفكر مهندسی ارزش نزدیك شوند. تحلیل گر ارزش
باید با فراهم آوردن فرصت لازم برای یكایك افراد مجموعه، امكان ارائه
دیدگاههای آنان را میسر سازد تا افراد بدون نگرانی از اینكه ممكن است اظهار
نظر آنها چندان فنی و عملی نباشد، دیدگاههای خود را مطرح نمایند. گاهی
بهترین و ارزان ترین راه حل ها از پیشنهادها و دیدگاههایی كه به نظر كم
ارزش و سطحی می آیند، حاصل می شود.
مهندسان مشاور در جریان طراحی و پس از ارائه طرح به سختی می پذیرند كه
ارزش داوری را كه برای كار خود قایلند ممكن است با روشهای فنی و عملی كه
گروه تحلیل ارزش ارائه می دهد، ناسازگاری داشته باشد. حال آنكه مشاور و
طراح هر چند كه باید از بیشترین داده ها و آمار موجود در طراحی خود استفاده
كنند باز ممكن است به دلایلی، دسترسی به كلیه اطلاعات مورد نیاز برای تهیه
مناسبترین طرح را نداشته باشند. گذشته از این، بیشترین اشكالات و نارسایی
های طراحی در مرحله اجرا پیش می آید، در مرحله ای كه بازشدن جنبه های
مختلف كاری عوارض پنهان و ناشناخته كار را آشكار میسازد و شرایط جدیدی را
به طرح تحمیل می نماید.
مهندس مشاور باید ظرفیت پذیرش مهندسی ارزش رابا ارزش های داوری خود داشته
باشد و تغییرات را به راحتی بپذیرد و تحمیل شرایط مهندسی ارزش را توهینی به
مقام تخصصی خود تلقی ننماید.
پیمانكاران، تقریباً همواره در حین اجرا با مسائل و مشكلات تازه ای روبرو
می شوند كه لزوم تغییرات در طراحی یا حتی بازنگری طراحی ضرورت می یابد با
آنكه بیشترین موارد به كارگیری روشهای فنی تحلیل ارزش، در مرحله اجرا انجام
می شود، باید پذیرفت كه موفقیت كامل این كار به توانایی پیمانكاران مجرب
برای مشاركت در تحلیل ارزش بستگی دارد. یكی از مشكلات كنونی در عرصه
اجرایی، دوگانگی بین طراحی و اجرا است.
به رسمیت شناختن توانایی های مدیر یا سرپرست كارگاه می تواند به كارگیری روشهای تحلیل ارزش را تضمین نماید.
كارفرما مهم ترین و اصلی ترین جنبه مشاركت كار را در حلقه تحلیل ارزش به
عهده دارد. پشتیبانی فعالانه كارفرما، ضامن موفقیت و مؤثر واقع شدن كار
است. كارفرما برای آنكه تمایل لازم را برای انجام این پشتیبانی پیدا كند،
باید با مسئولیت های مجموعه تحلیل ارزش و حدود آن مسئولیتها در چهارچوب
ساختار حق الزحمه ای موافقت نامه طرح، آشنا باشد. با توجه به اینكه بیش از
۵۰ درصد از كل بودجه برنامه ریزی شده بیشتر كشورها صرف كارهای اجرایی می
شود، از این رو مجریان طرحها و پروژه ها، متحمل هزینه های بس سنگینی می
شوند. محدودیتهای مالی و قیمت های اجرایی كه هر روز افزایش مییابند،
بازگشت ارزش كامل پولی را كه كارفرما هزینه می نماید و باید به دور از هر
گونه هزینه های غیر ضروری باشد، به طورجدی مطرح ساخته است.
مهندسی ارزش یكی از ابزارهای مؤثر برای دستیابی به اجرای طرحها با كمترین
هزینه، همراه با اطمینان بخشی طرح، سودمندی، قابلیت تعمیر و نگهداری و حفظ
جنبه های زیبایی كار است.
مهندسی ارزش چون موجب كاهش هزینه های اجرایی و صرفه جویی در هزینه ها می
شود، از این رو كارفرمایان تمایل دارند تا با پرداخت حق الزحمه جداگانه ای
به تحلیل گران ارزش، همواره از حضور و تداوم فعالیت گروه تحلیل گر ارزش در
كنار خود، بهره مند باشند.
به كارگیری مهندسی ارزش كه در ابتدا از آمریكا آغاز شد با تأخیر به سایر
كشورها نیز انتقال یافت. كشورهای اروپایی، ژاپن و هند بعد از آمریكا
بیشترین استفاده را از امكانات بالقوه مهندسی ارزش بردند و با تلفیق روشهای
مهندسی ارزش در آمریكا با روشهای رایج در كشورهای خود، به صرفه جویی های
قابل توجه ای دست یافتند. امكانات بالقوه به كارگیری مهندسی ارزش در طرحهای
عمرانی، بیكران است. پیشگامان این روش، راه را علامت گذاری و مشخص كرده
اند. كشور ما هنوز در ابتدای راه قرار دارد، كارهای بسیاری باید انجام شود
تا بتوان گفت دست اندر كاران عرصه های اجرایی كشور ما نیز از فرصت هایی كه
توسط مهندسی ارزش در كاستن از هزینه طرحها و پروژه ها فراهم می شود،
بیشترین بهره و فایده را خواهند برد.
مهندسی ارزش در دنیا كارایی خود را اثبات كرده است.
در ژاپن از ۶۹۸ شركت كه مورد بررسی قرار گرفتهاند، حدود ۷۱ درصد، مهندسی
ارزش را در تولید محصولات و ارائه خدمات خود استفاده كردهاند
در آمریكا و كانادا استفاده از متدولوژی ارزش در صنایع عمده، عمومیت داشته و
در طرحهای عمومی (دولتی) اجباری هستند. مهندسی ارزش در دایره عمران
آمریكا در بین سالهای ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۰ بیش از ۳۵ میلیارد دلار صرفهجویی در
پی داشته و از ۵۵ میلیارد دلار هزینه اضافی نیز جلوگیری نموده است ( در
حدود در آمد نفتی ایران در همین مدت ) در حالیكه ۸۵ درصد درآمد عربستان ،
به عنوان ثروتمندترین كشور عربی ، از فروش نفت حاصل میشود، بیش از بیست
سال است كه مهندسی ارزش را در دستور كار خود قرار داده است.
جملات برتر از مهندسی ارزش:
۱. مشكلات امروز ناشی از عدم برنامهریزی دیروز است.
۲. كیمیای جوامع، نیروهای خلاق و نخبه آنهاست.
۳. قبل از اینكه ببینیم چگونه بسازیم، ببینیم : چرا باید بسازیم.
۴. مهندسی ارزش مهندسان را در جایگاه مخترعان و نوآوران مینشاند.
۵. جمله نهایی : توسعه پایدار در ایران متكی بر كار گروهی و خلاقیت جامع نگری
۶. تفكر خلاق عبور از الگوی متعارف حل مسئله است.
7. خلاقیت حاصل تخیل است ، به صورتی كه تركیبی جدید از افكار ایجاد شود .
۸. تفكر خلاق وسیله ای برای حل مشكلات است.
۹. برای آنكه با صورت به زمین نخوری ، لازم نیست بیش از حد به عقب خم شوی.
۱۰. از جالبترین دستاوردها در ساخت سد كریبا این است كه جاده دسترسی آن
علیرغم تمام مشكلات موجود در میان انبوه جنگل (با خلاقیت مهندسان) بر روی
مسیر حركت فیلها ساخته شد.
در چه پروژه ه هائی مهندسی ارزش توصیه می شود :
- پیچیدگی بالا “تعدد عوامل”
- هزینه بالا “پروژه های بزرگ”
- تكرارپذیری اجزاء
- فاصله زمانی زیاد بین طراحی و اجراء
- ریسك بالا
برگرفته از harkat.ir
به نام خدا